Κοινοποίηση άρθρου
Η υπόθεση Pizza Fan ανοίγει μια συζήτηση που ξεπερνά μια αλυσίδα εστίασης. Αφορά τη φορολογία, τη λειτουργία των ελέγχων, τις πλατφόρμες παραγγελιών και το τι μπορεί να περιμένει ένας επιχειρηματίας από το κράτος. Ως επιχειρηματίας, στέκομαι ιδιαίτερα σε όσους έχουν επενδύσει χρήματα, εργασία και χρόνια ζωής σε μια δραστηριότητα και βρίσκονται ξαφνικά αντιμέτωποι με μια κρίση που μπορεί να τους παρασύρει.
Δεν χαίρομαι με την προοπτική να καταστραφεί μια επιχείρηση. Σε ένα δίκτυο καταστημάτων υπάρχουν συνεργάτες, εργαζόμενοι και άνθρωποι που ανέλαβαν οικονομικό κίνδυνο. Οι ευθύνες για όσα ερευνώνται πρέπει να εξεταστούν συγκεκριμένα. Η δική μου πολιτική θέση παραμένει ότι η Ελλάδα χρειάζεται λιγότερο κράτος, χαμηλότερη φορολογία και ουσιαστικότερη προστασία εκείνων που παράγουν.
Τι ερευνάται στην Pizza Fan
Σύμφωνα με το ρεπορτάζ του ΣΚΑΪ της 22ας Οκτωβρίου, η έρευνα αφορά φερόμενη χρήση ειδικού λογισμικού για την εμφάνιση μικρότερου τζίρου και τη μη απόδοση του αντίστοιχου ΦΠΑ. Το συγκεκριμένο δημοσίευμα ανέφερε εννέα συλλήψεις και εκτίμηση ζημίας τουλάχιστον 25 εκατομμυρίων ευρώ από το 2022. Πρόκειται για στοιχεία της έρευνας όπως δημοσιοποιήθηκαν τότε, όχι για τελεσίδικη δικαστική κρίση.
Σύμφωνα με νεότερο ρεπορτάζ του Βήματος στις 23 Οκτωβρίου, οι συνήγοροι του ιδιοκτήτη και στενού συνεργάτη του δηλώνουν πρόθεση συνεργασίας με τις αρχές και αμφισβητούν το ποσό των 25 εκατομμυρίων ευρώ. Η θέση αυτή αποτελεί μέρος της υπό εξέλιξη υπόθεσης.
Οι αναφορές για πληρωμένες παραγγελίες που εμφανίζονταν ως «κεράσματα» βρίσκονται στο επίκεντρο της υπόθεσης. Το κρίσιμο ζήτημα είναι η απόσταση ανάμεσα στην πραγματική συναλλαγή και στην καταγραφή της. Μια εμπορική προσφορά και η απόκρυψη εσόδου είναι διαφορετικά πράγματα. Η ύπαρξη μιας προσφοράς «μία συν μία δώρο» δεν αποδεικνύει από μόνη της παρανομία.
Με ενδιαφέρει επίσης πώς αποδίδονται οι ευθύνες μέσα σε ένα οργανωμένο δίκτυο. Άλλος σχεδιάζει ένα κεντρικό σύστημα, άλλος το διαχειρίζεται και άλλος εργάζεται σε ένα κατάστημα. Η διερεύνηση πρέπει να ξεκαθαρίσει ποιος γνώριζε τι και ποια ήταν η συμμετοχή του. Δεν μπορεί κάθε συνεργάτης μιας αλυσίδας να αντιμετωπίζεται αυτομάτως σαν να είχε την ίδια εξουσία και την ίδια γνώση.
Η φορολογία και το κόστος της επιχειρηματικής επιβίωσης
Η κριτική μου ξεκινά από το περιβάλλον μέσα στο οποίο καλείται να λειτουργήσει η ελληνική επιχείρηση. Ο επιχειρηματίας πρέπει να καλύψει υποχρεώσεις, να πληρώσει ανθρώπους και να διατηρήσει μια δραστηριότητα που έχει πραγματικό κόστος κάθε ημέρα. Όταν θεωρεί ότι το κράτος τον βλέπει κυρίως ως πηγή εσόδων, η σχέση αυτή γίνεται διαρκώς πιο συγκρουσιακή.
Υποστηρίζω τη μείωση της φορολογίας επειδή θέλω να έχει χώρο να αναπτυχθεί η επιχείρηση. Να μπορεί να επενδύει και να προσφέρει δουλειές. Η συζήτηση δεν τελειώνει με την ανακοίνωση ενός ελέγχου. Χρειάζεται να εξετάσουμε τι απαιτεί το κράτος από την παραγωγή και ποια ποιότητα υπηρεσιών επιστρέφει.
Αυτό δεν απαντά στο ποινικό ερώτημα της συγκεκριμένης υπόθεσης. Η φορολογική πολιτική κρίνεται πολιτικά, ενώ οι καταγγελλόμενες πράξεις κρίνονται με στοιχεία. Η διάκριση είναι αναγκαία για να μη χαθεί ούτε η συζήτηση για τις ευθύνες ούτε η συζήτηση για τις συνθήκες που αντιμετωπίζει ολόκληρη η αγορά.
Υπάρχει και ένα κόστος που συχνά παραβλέπεται: η αβεβαιότητα για όσους συμμετέχουν σε ένα franchise. Μπορεί κάποιος να έχει βάλει τις οικονομίες του σε ένα κατάστημα και να εξαρτάται από την οργάνωση και τη φήμη ολόκληρης της αλυσίδας. Η έκβαση μιας τέτοιας κρίσης τον αφορά άμεσα, ακόμη κι όταν η δική του ευθύνη δεν έχει προσδιοριστεί.
efood και πλατφόρμες: Το κόστος μιας παραγγελίας
Οι πλατφόρμες παραγγελιών αποτελούν σημαντικό μέρος της συζήτησης για το κόστος λειτουργίας στην εστίαση. Με απασχολούν οι προμήθειες, η σχέση τους με τα καταστήματα και οι έλεγχοι στις συνθήκες εργασίας. Για να είναι όμως ουσιαστική αυτή η κριτική, πρέπει να στηρίζεται στη σωστή εταιρική εικόνα.
Το efood ανήκει στον όμιλο Delivery Hero, όπως προκύπτει από την επίσημη παρουσίαση του ομίλου. Επίσης, δεν τεκμηριώνεται ο γενικός ισχυρισμός ότι το efood δεν φορολογείται στην Ελλάδα. Το ότι μια επιχείρηση δραστηριοποιείται μέσω εφαρμογής δεν αρκεί για να συμπεράνουμε οτιδήποτε για τις φορολογικές της υποχρεώσεις.
Τα ερωτήματα που θέτω παραμένουν: τι πληρώνει το συνεργαζόμενο κατάστημα, τι του μένει από την παραγγελία και πώς ελέγχεται η πραγματική απασχόληση στη διανομή; Χρειάζονται συμβάσεις, οικονομικά στοιχεία και έλεγχοι. Η εμφάνιση ή η καταγωγή ενός εργαζομένου δεν αποδεικνύει παραβίαση της εργατικής ή φορολογικής νομοθεσίας.
Η συνεργασία μιας πλατφόρμας με μια αλυσίδα επίσης δεν αποδεικνύει συμμετοχή της πλατφόρμας στις πράξεις που ερευνώνται. Για έναν τέτοιο ισχυρισμό χρειάζονται ξεχωριστά στοιχεία.
Λιγότερο κράτος με ευθύνη για την ασφάλεια
Όταν ζητώ λιγότερο κράτος, δεν ζητώ να εγκαταλειφθούν οι βασικές του λειτουργίες. Η προστασία της ζωής και της περιουσίας είναι από τις πρώτες υποχρεώσεις που περιμένει ο πολίτης να εκπληρώνονται. Ένας επιχειρηματίας που πληρώνει τις υποχρεώσεις του δικαιούται να απαιτεί ουσιαστική ασφάλεια.
Στο Daily Show της 21ης Οκτωβρίου για τις διαδηλώσεις στη Γαλλία εξήγησα γιατί δεν θέλω να δω ελληνικές επιχειρήσεις να καταστρέφονται μέσα σε κοινωνικές αναταραχές. Η ανησυχία αυτή παραμένει. Το δικαίωμα στη διαμαρτυρία και η προστασία ενός καταστήματος πρέπει να μπορούν να συνυπάρχουν.
Η ιδιωτική φύλαξη μπορεί να αποτελεί επιλογή μιας επιχείρησης, αλλά δεν υποκαθιστά την κρατική ευθύνη για τη δημόσια ασφάλεια. Αν η απάντηση στον καταστηματάρχη περιορίζεται στο να αναλάβει ακόμη ένα κόστος μόνος του, τότε πρέπει να συζητήσουμε σοβαρά πού κατευθύνονται οι πόροι και ποια αποτελέσματα παράγουν.
Η ΑΑΔΕ και η λογοδοσία της φορολογικής διοίκησης
Η ΑΑΔΕ έχει συγκεκριμένη νομοθετική βάση: συστάθηκε με τον ν. 4389/2016 και ξεκίνησε τη λειτουργία της την 1η Ιανουαρίου 2017. Η πολιτική διαφωνία με το μοντέλο λειτουργίας της δεν αναιρεί τη νομοθετική της βάση. Το άρθρο 1 του νόμου προβλέπει τη σύστασή της και τον κοινοβουλευτικό της έλεγχο, ενώ η επίσημη έκθεση της ΑΑΔΕ καταγράφει την έναρξη λειτουργίας της.
Η πολιτική κριτική μου αφορά το μοντέλο διοίκησης, τη σχέση του με τις μνημονιακές επιλογές και το βάρος που αισθάνεται η επιχείρηση. Αυτή η κριτική μπορεί να διατυπώνεται καθαρά χωρίς να αμφισβητείται ένα υπαρκτό νομοθετικό πλαίσιο. Το ερώτημα είναι τι λειτουργεί, τι χρειάζεται αλλαγή και ποιος λογοδοτεί για το αποτέλεσμα.
Από τις καταγγελίες σε μια σοβαρή πολιτική πρόταση
Η υπόθεση των φερόμενων χειραγωγημένων αγώνων μπάσκετ, στην οποία τα δημοσιεύματα κατονομάζουν τον πρόεδρο της ΕΟΚ Βαγγέλη Λιόλιο, βρίσκεται επίσης στην επικαιρότητα. Το σχετικό ρεπορτάζ του Βήματος παρουσιάζει καταθέσεις και καταγγελίες. Η αναφορά ονομάτων σε μια υπόθεση δεν ισοδυναμεί με απόδειξη ενοχής. Ούτε προκύπτει αυτομάτως κομματική εμπλοκή από την πολιτική μου δυσπιστία.
Πέρα από κάθε υπόθεση, επιμένω σε ένα πρακτικό κριτήριο για όσους ζητούν την ψήφο μας. Ποιο είναι το σχέδιό τους και με ποιους ανθρώπους θα το εφαρμόσουν; Ποιος θα αναλάβει την Άμυνα, την Παιδεία και τα Εξωτερικά; Ποιες υπηρεσίες θα αλλάξουν και ποιες δαπάνες θα περιοριστούν;
Η αγανάκτηση απέναντι στην κυβέρνηση δεν αρκεί για να κυβερνήσεις. Χρειάζεται συγκροτημένη ομάδα και συγκεκριμένο πλάνο. Αυτό θέλω να κρίνω πριν στηρίξω μια πολιτική επιλογή: αν μπορεί να μειώσει τα βάρη και να κάνει αποτελεσματικές τις λειτουργίες που ο πολίτης έχει πραγματικά ανάγκη.