Κοινοποίηση άρθρου
Ο Ντόναλντ Τραμπ κατάφερε να μετατρέψει τις ενδιάμεσες εκλογές σε κρίση για τη δική του προεδρία. Και το αποτέλεσμα ήταν βαρύ για τους Ρεπουμπλικάνους. Το Τέξας είναι το πιο εντυπωσιακό παράδειγμα: ο Δημοκρατικός Τζέιμς Ταλαρίκο κέρδισε την αναμέτρηση για τη Γερουσία απέναντι στον Κεν Πάξτον, ενώ η Τζίνα Χινοχόσα κέρδισε τη μάχη για τη θέση του κυβερνήτη. Τα αποτελέσματα στο Τέξας.
Η δική μου ανάγνωση είναι ότι ο Τραμπ πλήρωσε την απόσταση ανάμεσα σε όσα υποσχέθηκε και σε όσα έκανε. Η ακρίβεια έχει μεγάλο βάρος. Με ενδιαφέρει όμως και το πώς συνδέεται με την εξωτερική πολιτική του, ειδικά με τον πόλεμο στο Ιράν και τη σχέση του με το Ισραήλ. Όταν ο ψηφοφόρος περίμενε λιγότερες πολεμικές περιπέτειες και φθηνότερη καθημερινότητα, η διάψευση μετράει στην κάλπη.
Γιατί βλέπω ψήφο τιμωρίας
Δεν θεωρώ ότι το αποτέλεσμα σημαίνει ξαφνικό ενθουσιασμό για τους Δημοκρατικούς. Κάποιος μπορεί να διαφωνεί μαζί τους και παρ’ όλα αυτά να τους ψηφίσει, επειδή θέλει να τιμωρήσει εκείνον που κυβερνά. Αυτή η διάθεση είναι, κατά τη γνώμη μου, κεντρική στην αναμέτρηση.
Η αντιπολίτευση δεν χρειάζεται πάντα να πείσει ότι έχει όλες τις λύσεις. Μερικές φορές της αρκεί ο κυβερνών να έχει εξαντλήσει την υπομονή εκείνων που τον ανέδειξαν. Ο Τραμπ είχε επενδύσει πολύ στην προσωπική του ικανότητα: ότι μπορούσε να διαπραγματευτεί καλύτερα, να περιορίσει τους πολέμους και να μειώσει το κόστος ζωής. Έτσι ανέλαβε και προσωπικά το βάρος της αποτυχίας αυτών των προσδοκιών.
Αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι ψήφισαν για τον ίδιο λόγο. Θεωρώ όμως ανεπαρκές να σταματά η ανάλυση στη λέξη «ακρίβεια», χωρίς να εξετάζει ποιες κυβερνητικές επιλογές επιβάρυναν την καθημερινότητα και ποια εμπιστοσύνη χάθηκε στην πορεία.
Ο πόλεμος στο Ιράν μπήκε στην εσωτερική πολιτική
Η κριτική δεν έρχεται μόνο από αντιπάλους του προέδρου. Ο Τζέι Ντι Βανς, σε ανάρτησή του μετά τις εκλογές, επικαλέστηκε εκτιμήσεις δημοσκόπων για ψηφοφόρους που εγκατέλειψαν τους Ρεπουμπλικάνους. Ανάμεσα στα ζητήματα που ανέδειξε ήταν ο τερματισμός του πολέμου, το κόστος ζωής και η αλλαγή της σχέσης με το Ισραήλ. Η τοποθέτηση του Βανς.
Για μένα, εδώ βρίσκεται η σοβαρότερη πολιτική αντίφαση του Τραμπ. Το «πρώτα η Αμερική» δημιούργησε την προσδοκία ότι οι ανάγκες των Αμερικανών θα καθόριζαν τις αποφάσεις του. Η δική μου κριτική είναι ότι η στήριξη των επιλογών της ισραηλινής ηγεσίας απέκτησε δυσανάλογο βάρος. Το κόστος μιας τέτοιας πολιτικής δεν περιορίζεται σε μια διπλωματική ανακοίνωση. Αφορά τον πόλεμο, την ενέργεια και τελικά το εισόδημα.
Ο Βανς μεταφέρει μια ερμηνεία της ήττας, όχι μια πλήρη δημοσιευμένη ανάλυση όλων των ψηφοφόρων. Πολιτικά, όμως, έχει σημασία ότι αυτή η συζήτηση ανοίγει μέσα στην ίδια την κυβέρνηση. Δεν αρκεί πλέον να παρουσιάζεται κάθε αντίρρηση ως επίθεση των Δημοκρατικών.
Η εξαγγελία για τη βοήθεια προς το Ισραήλ ήρθε την ημέρα της κάλπης
Στις 3 Νοεμβρίου ο Τραμπ δήλωσε ότι οι ΗΠΑ θα σταματήσουν στο τέλος του έτους βοήθεια προς το Ισραήλ ύψους περίπου τεσσάρων δισεκατομμυρίων δολαρίων. Το CNN σημείωσε ότι το υφιστάμενο δεκαετές πλαίσιο προβλέπει 3,8 δισ. δολάρια ετησίως και λήγει το 2028. Η δήλωση αφορούσε μελλοντική διακοπή, όχι ήδη ολοκληρωμένη παύση χρηματοδότησης. Η δήλωση και το ισχύον πλαίσιο βοήθειας.
Αναρωτιέμαι πόση πειστικότητα μπορεί να έχει μια τέτοια αλλαγή όταν ανακοινώνεται την ημέρα που ο κόσμος ψηφίζει. Αν έχει προηγηθεί μεγάλη φθορά, μια τελευταία εξαγγελία δύσκολα αποκαθιστά την εμπιστοσύνη. Η συνέχεια θα κριθεί από την εφαρμογή της και από τις υπόλοιπες αποφάσεις για την περιοχή.
Ο Νετανιάχου χρειάζεται εταίρους για να κυβερνήσει
Στο Ισραήλ, η τελική κατανομή των εδρών αφήνει το στρατόπεδο του Μπενιαμίν Νετανιάχου στις 53, το αντίπαλο στρατόπεδο υπό τον Γκάντι Άιζενκοτ στις 48 και τα αραβικά κόμματα στις 19. Για πλειοψηφία απαιτούνται 61 από τις 120 έδρες. Η κατανομή των εκλογικών αποτελεσμάτων.
Οι 53 έδρες αφορούν συμμαχία κομμάτων. Δεν είναι το ποσοστό ή οι έδρες του Λικούντ μόνο. Αντίστοιχα, οι 48 δεν δίνουν στην άλλη πλευρά δυνατότητα να κυβερνήσει χωρίς συνεργασίες. Η εκλογική αποδυνάμωση του Νετανιάχου είναι σημαντική, αλλά δεν ισοδυναμεί αυτομάτως με ολοκληρωμένη αλλαγή κυβέρνησης.
Αυτό είχα επισημάνει και στην ανάλυση της 29ης Οκτωβρίου για τις εκλογές στο Ισραήλ. Παρακολουθώ τις συνεργασίες που μπορούν να προκύψουν, επειδή αυτές θα επηρεάσουν τις αποφάσεις για τη Μέση Ανατολή. Η αλλαγή προσώπων από μόνη της δεν εγγυάται διαφορετική εξωτερική πολιτική.
Τι αλλάζει από τον Ιανουάριο
Οι αμερικανικές ενδιάμεσες εκλογές δεν εκλέγουν νέο πρόεδρο. Ο Τραμπ παραμένει στην προεδρία, ενώ η νέα θητεία του Κογκρέσου αρχίζει στις 3 Ιανουαρίου 2027, σύμφωνα με τον συνταγματικό κύκλο. Οι ημερομηνίες των θητειών του Κογκρέσου.
Επομένως, μεσολαβεί ένα διάστημα στο οποίο έχει σημασία τι θα αποφασίσει η σημερινή διοίκηση. Οι συγκρούσεις για την οικονομία και την εξωτερική πολιτική συνεχίζονται. Η εκλογική ήττα δεν τις βάζει σε αναμονή μέχρι να αναλάβουν οι νέοι βουλευτές και γερουσιαστές.
Η ανησυχία μου για όσα έρχονται είναι έντονη. Δεν θεωρώ δεδομένο ότι μια ισχυρότερη παρουσία των Δημοκρατικών θα λύσει τα οικονομικά προβλήματα ή θα προστατεύσει καλύτερα την ελευθερία έκφρασης. Αυτή όμως είναι πολιτική εκτίμηση. Η πρόβλεψη μιας κατάρρευσης αντίστοιχης με το 1929 δεν αποτελεί οικονομικό δεδομένο.
Η ευρωπαϊκή προετοιμασία για κρίσεις
Η ευρωπαϊκή σύσταση για αυτάρκεια τουλάχιστον 72 ωρών εντάσσεται στη στρατηγική ετοιμότητας για πολλαπλούς κινδύνους, όπως φυσικές καταστροφές, κυβερνοεπιθέσεις και συγκρούσεις. Δεν αποτελεί απόδειξη ότι έχει προγραμματιστεί διακοπή ρεύματος ή ότι επίκειται συγκεκριμένη επίθεση. Η στρατηγική ετοιμότητας της Ευρωπαϊκής Επιτροπής.
Για την Ελλάδα, το ενδιαφέρον βρίσκεται στις συνέπειες των αποφάσεων που λαμβάνονται έξω από τα σύνορά μας. Το ποιος θα συνεργαστεί με ποιον στο Ισραήλ, τι θα κάνει η αμερικανική κυβέρνηση και πώς θα εξελιχθεί ο πόλεμος δεν είναι θέματα για να διαλέγουμε τηλεοπτική ομάδα. Επηρεάζουν την περιοχή στην οποία ζούμε. Εκεί στρέφω την προσοχή μου μετά την κάλπη.
