Κοινοποίηση άρθρου
Το αποτέλεσμα των αμερικανικών εκλογών με ενδιαφέρει περισσότερο για όσα αποκαλύπτει σχετικά με την εξουσία παρά για το χρώμα του εκλογικού χάρτη. Ο Ντόναλντ Τραμπ ζήτησε από τους ψηφοφόρους να εμπιστευτούν προσωπικά εκείνον. Υποσχέθηκε ειρήνη και καλύτερη οικονομική καθημερινότητα. Τώρα η διαφορά ανάμεσα στις υποσχέσεις και στις πράξεις του βρίσκεται στο κέντρο της κριτικής.
Δεν πιστεύω ότι η συζήτηση εξαντλείται στη λέξη «ακρίβεια». Πρέπει να εξετάσουμε τον πόλεμο, τις πολιτικές συμμαχίες και την επιρροή των χρηματοδοτών. Και να κοιτάξουμε τι από όλα αυτά αναγνωρίζουμε στην Ελλάδα, όπου συχνά περιμένουμε από ένα πρόσωπο να μας σώσει χωρίς να εξετάζουμε αρκετά τη διαδρομή και τις επιλογές του.
Ο Τάκερ Κάρλσον αντιπαραθέτει τις υποσχέσεις με τις πράξεις
Το βίντεο του Τάκερ Κάρλσον με τίτλο «The Great Betrayal», που δημοσιεύτηκε στις 5 Νοεμβρίου, συγκεντρώνει δηλώσεις του Τραμπ και τις αντιπαραβάλλει με μεταγενέστερες τοποθετήσεις και εξελίξεις. Η ανάρτησή του καταγράφεται στο RealClearPolitics.
Η μέθοδος αυτή έχει δύναμη επειδή επαναφέρει τον πολιτικό στα δικά του λόγια. Αν υποσχέθηκες κάτι συγκεκριμένο, ο πολίτης μπορεί να σε κρίνει πάνω σε αυτή τη δέσμευση. Δεν χρειάζεται να δεχτεί εκ των υστέρων ότι κάθε αποτυχία οφείλεται αποκλειστικά στους αντιπάλους σου.
Χαρακτηριστικό είναι το θέμα της Ουκρανίας. Ο Τραμπ είχε υποσχεθεί ότι θα τερμάτιζε τον πόλεμο μέσα σε 24 ώρες. Σε συνέντευξη που δημοσιεύτηκε τον Μάρτιο του 2025 χαρακτήρισε εκείνη τη διατύπωση σαρκαστική. Η καταγραφή της απάντησής του.
Εγώ σε αυτή την απόσταση βλέπω σοβαρό πρόβλημα αξιοπιστίας. Μια υπόσχεση ειρήνης δεν είναι λεπτομέρεια μιας προεκλογικής ομιλίας, ιδιαίτερα όταν αποτελεί βασικό λόγο για να σε εμπιστευτεί ο κόσμος. Αν την επαναλαμβάνεις για να κερδίσεις στήριξη, θα σε ακολουθεί και όταν αναλάβεις την ευθύνη.
Το πρόβλημα με τα προσωποπαγή κόμματα
Όταν ένα κόμμα ταυτίζεται σχεδόν πλήρως με τον αρχηγό του, περιορίζεται ο χώρος για εσωτερική κριτική. Η επιτυχία παρουσιάζεται ως προσωπικό του επίτευγμα και η διαφωνία αντιμετωπίζεται εύκολα ως έλλειψη πίστης. Έτσι όμως δυσκολεύεται και η διόρθωση μιας λανθασμένης πολιτικής.
Στην περίπτωση του Τραμπ, η προσωπική προβολή έφτασε να κυριαρχεί στην πολιτική ταυτότητα των Ρεπουμπλικάνων. Η δική μου κριτική αφορά ιδιαίτερα την επιλογή του να δώσει τόσο μεγάλο βάρος στη στήριξη του Ισραήλ και στον πόλεμο στο Ιράν. Θεωρώ ότι απομακρύνθηκε από όσα περίμεναν πολλοί άνθρωποι που είχαν πιστέψει στο «πρώτα η Αμερική».
Το μάθημα αφορά και εμάς. Δεν αρκεί να εμφανιστεί ένας γνωστός πολιτικός και να ζητήσει νέα εμπιστοσύνη, σαν να αρχίζει η διαδρομή του από την ημέρα της τελευταίας ανακοίνωσής του. Οι προηγούμενες αποφάσεις του παραμένουν μέρος της κρίσης μας. Η αναγνωρισιμότητα δεν σβήνει το ιστορικό του.
Η ακρίβεια έχει και πολιτικές αιτίες
Στη συζήτηση για την ήττα επανέρχονται το κόστος ζωής, η διαφθορά και η αίσθηση χάους. Με ενοχλεί να παρουσιάζεται η ακρίβεια σαν κάτι αποκομμένο από τις αποφάσεις της κυβέρνησης. Αν μια πολεμική επιλογή επιβαρύνει την ενέργεια και την οικονομική αβεβαιότητα, αυτή η επιλογή πρέπει να εξετάζεται μαζί με τον λογαριασμό που φτάνει στον πολίτη.
Αυτό δεν δίνει μία μοναδική αιτία για κάθε αύξηση τιμής ή για κάθε ψήφο. Η θέση μου είναι ότι δεν μπορούμε να αξιολογούμε την εξωτερική πολιτική μόνο με όρους στρατιωτικής ισχύος και να αφήνουμε στην άκρη τις συνέπειες για το εισόδημα.
Η δυσαρέσκεια μπορεί να οδηγήσει έναν ψηφοφόρο να στηρίξει κόμμα με το οποίο εξακολουθεί να διαφωνεί. Η ψήφος τιμωρίας δεν σημαίνει ότι λύθηκαν οι διαφωνίες του με τη νέα πλειοψηφία. Σημαίνει ότι, εκείνη τη στιγμή, έκρινε σημαντικότερο να αποδοκιμάσει αυτόν που είχε την ευθύνη.
Η χρηματοδότηση χρειάζεται διαφάνεια και συγκεκριμένα στοιχεία
Η συζήτηση συνεχίζει το άρθρο της 5ης Νοεμβρίου για τους Ελληνοαμερικανούς πολιτικούς και το AIPAC, όπου διακρίνονται οι εισφορές από τις ανεξάρτητες δαπάνες υπέρ υποψηφίων.
Με απασχολεί η δυνατότητα οργανωμένων ομάδων πίεσης να στηρίζουν πολιτικούς και στα δύο μεγάλα αμερικανικά κόμματα. Αν οι θέσεις για μια κρίσιμη εξωτερική πολιτική παραμένουν παρόμοιες ανεξάρτητα από την εκλογική εναλλαγή, ο πολίτης δικαιούται να εξετάζει τις σχέσεις που συμβάλλουν σε αυτή τη συνέχεια.
Για να γίνει όμως ουσιαστικά αυτή η εξέταση, χρειάζονται οι πραγματικές διαδρομές των χρημάτων. Ποιος είναι ο δωρητής, ποιος ο αποδέκτης και ποια περίοδο καλύπτει το ποσό; Ένας πίνακας σε κοινωνικό δίκτυο, χωρίς καταγεγραμμένη μεθοδολογία, δεν αρκεί για να αποδειχθεί ότι ένα κοινοβούλιο ελέγχεται από έναν φορέα.
Η αμερικανική στρατιωτική βοήθεια προς το Ισραήλ και οι εισφορές Αμερικανών σε εκλογικές εκστρατείες είναι διαφορετικές χρηματοροές. Για να υποστηριχθεί ότι η πρώτη επιστρέφει ως παράνομο αντάλλαγμα στους πολιτικούς, απαιτείται τεκμηρίωση της σύνδεσης. Η FEC απαγορεύει την άμεση ή έμμεση εκλογική χρηματοδότηση από πρόσωπα και φορείς που εμπίπτουν στον νομικό ορισμό των ξένων χρηματοδοτών. Το πλαίσιο για ξένες εισφορές.
Η κριτική της πολιτικής επιρροής αφορά οργανισμούς, δωρητές και αποφάσεις. Δεν προκύπτει συλλογική ευθύνη μιας θρησκευτικής κοινότητας από τη δράση ενός λόμπι ή από τις επιλογές μιας κυβέρνησης. Ούτε οι ψηφοφόροι μιας θρησκείας αποτελούν ενιαίο πολιτικό οργανισμό.
Οι πολιτικές επαφές στην Ελλάδα απαιτούν δημόσιες απαντήσεις
Οι αναφορές στις επαφές Ελλήνων πολιτικών με την Israel Allies Foundation επαναφέρουν το ερώτημα της διαφάνειας. Η οργάνωση έχει ανακοινώσει τη δημιουργία κοινοβουλευτικής ομάδας στην Ελλάδα. Αυτό επιβεβαιώνει τη δραστηριότητά της και τον πολιτικό στόχο ενίσχυσης των σχέσεων με το Ισραήλ. Δεν αποδεικνύει καταβολή χρημάτων σε Έλληνες πολιτικούς. Η ανακοίνωση για Ελλάδα και Κύπρο.
Η δική μου απαίτηση είναι να εξηγούνται αυτές οι επαφές: με ποια ατζέντα γίνονται και πώς συνδέονται με τις ελληνικές προτεραιότητες. Δεν μου αρκεί η επίκληση μιας στρατηγικής φιλίας όταν η συζήτηση αφορά αποφάσεις με συνέπειες για την περιοχή μας.
Με ανησυχεί ειδικά η ένταση στις ελληνοτουρκικές σχέσεις. Υποστηρίζω την ηλεκτρική διασύνδεση με την Κύπρο, αλλά θεωρώ κρίσιμο τον τρόπο και τον χρόνο προώθησής της. Η διαφωνία για τον χειρισμό ενός έργου χρειάζεται να εξετάζεται ως πολιτική διαφωνία. Δεν αποδεικνύει από μόνη της οργανωμένο σχέδιο σύγκρουσης ή μελλοντικής εξαγοράς ελληνικών περιουσιακών στοιχείων.
Η οικονομική αβεβαιότητα θέλει την ίδια προσοχή στους όρους. Η Κριστίν Λαγκάρντ έχει ανακοινώσει αποχώρηση από την ΕΚΤ στις 7 Φεβρουαρίου 2027, όπως επιβεβαιώνει η καταγραφή της ΕΚΤ. Η ανακοίνωση δεν σημαίνει ότι έχει ήδη αποχωρήσει ούτε τεκμηριώνει επικείμενη υποχρεωτική μετάβαση σε κρυπτονομίσματα.
Η δική μου πρόταση είναι συμμετοχή και ειρηνική διαμαρτυρία
Δεν θέλω αυτή η συζήτηση να τελειώνει στην παρακολούθηση ακόμη ενός τηλεοπτικού καβγά. Υποστηρίζω την κινητοποίηση των πολιτών, την παρουσία στην κάλπη και τις ειρηνικές διαδηλώσεις. Θέλω να συνδεθεί το αίτημα λογοδοσίας με μια οργανωμένη προσπάθεια πολιτικής αλλαγής.
Σε αυτό το πλαίσιο τοποθετώ τη στήριξή μου στη Μαρία Καρυστιανού. Έχω εξηγήσει γιατί θεωρώ απαραίτητη την οργάνωση και τη συνεργασία. Η αγανάκτηση χρειάζεται ανθρώπους που θα συμμετέχουν στην πράξη, θα συνεργαστούν και θα επιμείνουν.
Όταν μιλώ για διαμαρτυρία, εννοώ ειρηνική διαμαρτυρία. Και όταν μιλώ για αλλαγή κυβέρνησης, εννοώ πολιτική συμμετοχή που αποκτά αποτέλεσμα. Το ζητούμενο είναι να πάψει ο πολίτης να περιμένει παθητικά την επόμενη υπόσχεση ενός αρχηγού.
