TERRY.GR
Daily Show16 Νοε 2026 · 22:38

Τι Πιστεύει ο Terry Hatziieremias για τη 17 Νοέμβρη και το Πολυτεχνείο

Δείτε το επεισόδιο

ΤΟ ΘΕΜΑ ΤΟΥ ΕΠΕΙΣΟΔΙΟΥ

Κοινοποίηση

Η θέση του Terry Hatziieremias για τη 17 Νοέμβρη και το Πολυτεχνείο, η κριτική του στη Μεταπολίτευση και οι ιστορικές διευκρινίσεις.

Κοινοποίηση άρθρου

FacebookWhatsAppEmailXViber

Με ρωτήσατε ποια είναι η θέση μου για το Πολυτεχνείο. Θα απαντήσω καθαρά: δεν συμμερίζομαι τον εορτασμό της 17ης Νοέμβρη και δεν θέλω να εμφανίζομαι σε μια επέτειο για να πω κάτι που δεν πιστεύω. Η διαφωνία μου συνδέεται με τον τρόπο που αντιλαμβάνομαι την πολιτική διαδρομή από το 1973 στη Μεταπολίτευση και με την πολύ αρνητική αποτίμηση που κάνω για όσα ακολούθησαν στη χώρα.

Ξέρω ότι αυτή η θέση προκαλεί αντιδράσεις. Ως άνθρωπος που έχει επιλέξει να εκφράζεται πολιτικά, προτιμώ να εξηγώ πού διαφωνώ. Δεν με ενδιαφέρει να προσαρμόζω κάθε απάντηση σε αυτό που θα ήταν πιο ευχάριστο να ακούσει ο συνομιλητής μου.

Γιατί επιμένω στη διάκριση Παπαδόπουλου και Ιωαννίδη

Ένα βασικό σημείο της δικής μου τοποθέτησης είναι η διάκριση ανάμεσα στην περίοδο του Γεώργιου Παπαδόπουλου και σε εκείνη του Δημήτριου Ιωαννίδη. Θεωρώ ότι, όταν η συζήτηση σταματά στη λέξη «επταετία», συχνά παρακάμπτει τις εσωτερικές συγκρούσεις, την αλλαγή της ηγεσίας και τις αποφάσεις που πήρε ο καθένας.

Με ενδιαφέρει ιδιαίτερα η πολιτική κατεύθυνση που επιχειρήθηκε το 1973 με την κυβέρνηση του Σπύρου Μαρκεζίνη και την εξαγγελία εκλογών. Στη δική μου ανάγνωση, η διακοπή εκείνης της πορείας και η επικράτηση του Ιωαννίδη έχουν μεγάλο βάρος για όσα ακολούθησαν. Γι’ αυτό επιμένω να συζητάμε συγκεκριμένα πρόσωπα, σχέδια και ευθύνες.

Ιστορική τεκμηρίωση: Η διάκριση των φάσεων έχει ιστορική βάση, χωρίς να αλλάζει τη συνολική διάρκεια του δικτατορικού καθεστώτος. Η στρατιωτική δικτατορία διήρκεσε από το 1967 έως το 1974. Η κυβέρνηση Μαρκεζίνη σχηματίστηκε στις 8 Οκτωβρίου 1973 και ανατράπηκε τον Νοέμβριο. Στις 25 Νοεμβρίου ο Ιωαννίδης ανέτρεψε τον Παπαδόπουλο. Η δημοκρατική νομιμότητα αποκαταστάθηκε τον Ιούλιο του 1974. Η συνταγματική ιστορία της Βουλής και η καταγραφή των κυβερνήσεων της περιόδου επιτρέπουν να διαβαστούν αυτές οι αλλαγές μέσα στη συνέχεια του καθεστώτος.

Οι εκλογές που εξαγγέλθηκαν και η πορεία που δεν πραγματοποιήθηκε

Δίνω σημασία στην προσπάθεια πολιτικής αλλαγής που είχε εξαγγελθεί επί Παπαδόπουλου. Θεωρώ ότι αξίζει να εξετάζεται και να συζητείται, αντί να παραλείπεται επειδή δεν ταιριάζει στην πολιτική προτίμηση εκείνου που αφηγείται την περίοδο.

Ιστορική τεκμηρίωση: Χρειάζεται ακρίβεια ως προς το τι πράγματι συνέβη. Η εξαγγελία εκλογών δεν ισοδυναμεί με εκλογές που πραγματοποιήθηκαν. Η κυβέρνηση Μαρκεζίνη ήταν διορισμένη από το δικτατορικό καθεστώς και η προσπάθειά της διακόπηκε. Η έκβαση μιας πολιτικής διαδικασίας που δεν ολοκληρώθηκε δεν μπορεί να καταγράφεται σαν γνωστό εκλογικό αποτέλεσμα. Το πλαίσιο της κυβέρνησης και ο δηλωμένος σκοπός της αποτυπώνονται στην ιστορική έκδοση της Βουλής.

Αντίστοιχα, το δημοψήφισμα του 1973 και εκείνο της 8ης Δεκεμβρίου 1974 δεν έγιναν με τις ίδιες πολιτικές συνθήκες. Το δεύτερο ακολούθησε την αποκατάσταση της δημοκρατίας και τις ελεύθερες βουλευτικές εκλογές της 17ης Νοεμβρίου 1974. Η χρονική σειρά έχει σημασία για να καταλάβει κανείς τι ακριβώς κρινόταν σε κάθε περίοδο. Βουλή των Ελλήνων: συνταγματική ιστορία.

Η Κύπρος έχει κεντρική θέση στη δική μου κρίση

Όταν σκέφτομαι την αλλαγή από τον Παπαδόπουλο στον Ιωαννίδη, επιστρέφω στην Κύπρο. Δεν μπορώ να εξετάζω το τέλος του 1973 σαν μια κλειστή ιστορία, χωρίς να κοιτάζω ποιοι πήραν την εξουσία και τι ακολούθησε το καλοκαίρι του 1974. Η κυπριακή τραγωδία βαραίνει καθοριστικά τη δική μου αποτίμηση εκείνης της διαδρομής.

Ιστορική τεκμηρίωση: Οι ημερομηνίες και οι φορείς των αποφάσεων είναι συγκεκριμένοι. Στις 15 Ιουλίου 1974 πραγματοποιήθηκε το πραξικόπημα κατά του προέδρου Μακαρίου, οργανωμένο από τη χούντα της Αθήνας με Ελληνοκύπριους συνεργάτες της. Στις 20 Ιουλίου ακολούθησε η τουρκική εισβολή. Αυτή την αλληλουχία καταγράφει το Γραφείο Τύπου και Πληροφοριών της Κυπριακής Δημοκρατίας.

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου είχε προηγηθεί τον Νοέμβριο του 1973. Η χρονική διαδοχή των γεγονότων δεν αρκεί για να αποδώσει στους εξεγερμένους τις αποφάσεις της χούντας ή της τουρκικής κυβέρνησης. Οι ευθύνες χρειάζονται εξέταση με βάση τις πράξεις και την εξουσία που ασκούσε κάθε πλευρά.

Η κριτική μου στη Μεταπολίτευση

Η αντίθεσή μου στον εορτασμό συνδέεται και με τη σημερινή Ελλάδα. Βλέπω ανθρώπους που έχουν χάσει την εμπιστοσύνη τους στους θεσμούς, οικογένειες που είδαν τα παιδιά τους να φεύγουν στο εξωτερικό και πολίτες που ζητούν δικαιοσύνη. Δεν μπορώ να ακούω έναν γενικό πανηγυρικό για τη μεταπολιτευτική πορεία σαν να μην υπάρχει αυτή η εμπειρία.

Κρίνω πολύ αυστηρά το πολιτικό σύστημα που διαμορφώθηκε μετά το 1974. Με ενδιαφέρει τι έκανε για τη χώρα και ποια αποτελέσματα άφησε. Η επίκληση της δημοκρατίας σε μια ομιλία δεν απαντά από μόνη της στην κριτική για τη λειτουργία των θεσμών ή στις ευθύνες όσων κυβέρνησαν.

Το ίδιο ερώτημα είχα θέσει, με διαφορετική ιστορική αφορμή, στο άρθρο για την 28η Οκτωβρίου και τη λογοδοσία: τι μένει από τις επίσημες δηλώσεις όταν τελειώσει η επέτειος και ο πολίτης επιστρέψει στο πρόβλημά του;

Δεν ισχυρίζομαι ότι είχα πάντα την ίδια γνώση για την περίοδο. Έχω επενδύσει χρόνο στις συζητήσεις του Eleftheros, έχω ακούσει διαφορετικούς ανθρώπους και έχω διαμορφώσει τη δική μου άποψη. Προτιμώ να την εκθέσω και να δεχτώ την αντίδραση, παρά να συμμετέχω σε έναν εορτασμό μόνο και μόνο επειδή αυτό θεωρείται πολιτικά ευκολότερο.

Ιστορική διευκρίνιση για τα θύματα της καταστολής

Η παρακάτω διευκρίνιση προέρχεται από τον έλεγχο των ιστορικών πηγών και συμπληρώνει το άρθρο γνώμης.

Η αναφορά σε απουσία νεκρών μέσα στον χώρο του Πολυτεχνείου δεν μπορεί να χρησιμοποιείται ως απόδειξη ότι δεν υπήρξαν νεκροί στα γεγονότα της εξέγερσης και της καταστολής. Η ιστορική έρευνα του Λεωνίδα Καλλιβρετάκη στο Εθνικό Ίδρυμα Ερευνών έχει καταγράψει τεκμηριωμένες περιπτώσεις θυμάτων. Το ίδιο το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο αναφέρεται σε 24 επώνυμους νεκρούς και προβλέπει τη δυνατότητα προσθήκης ονομάτων εφόσον προκύψουν νέα στοιχεία. Μελέτη στο αποθετήριο του ΕΙΕ, τεκμηρίωση του ΕΜΠ για το μνημείο.

Η διάκριση ανάμεσα στο εσωτερικό του ιδρύματος και στους γύρω δρόμους αφορά τον τόπο των περιστατικών. Η πολιτική διαφωνία για τον εορτασμό δεν αλλάζει την ύπαρξη των θυμάτων.

Κοινοποίηση άρθρου

FacebookWhatsAppEmailXViber
Χρήσιμοι σύνδεσμοι