Κοινοποίηση άρθρου
Μπορεί η μουσική να κρατήσει κοντά ανθρώπους που τους χωρίζουν η γλώσσα, τα σύνορα και η πολιτική; Στο επεισόδιο 154 του Eleftheros, ο Terry υποδέχεται τον Ιωάννη Κωφόπουλο, έναν Θεσσαλονικιό τραγουδιστή με βάση τη Μόσχα. Η συζήτηση ξεκινά από την προσωπική και καλλιτεχνική του διαδρομή και ανοίγεται στην πίστη, στη σχέση με το χρήμα, στην ελευθερία και στην ανάγκη να διατηρούμε ουσιαστική επαφή με τους άλλους.
Ο Κωφόπουλος συστήνεται ως Θεσσαλονικιός με καταγωγή από την Κωνσταντινούπολη και περιγράφει μια ζωή που δεν εξελίχθηκε σύμφωνα με κάποιο προκαθορισμένο σχέδιο. Πριν από τη Ρωσία υπήρχε το εστιατόριο «Εις την Πόλη», η καθημερινότητα της επιχειρηματικότητας και η μουσική, που συνόδευε ήδη τη δουλειά του.
Όπως αφηγείται, η οικονομική κρίση και η διακοπή μιας τραπεζικής γραμμής χρηματοδότησης τον έφεραν σε δύσκολη θέση. Το 2011 έφυγε από την Ελλάδα. Σήμερα αντιμετωπίζει εκείνη την ανατροπή ως σημείο αλλαγής πορείας, στο οποίο δίνει και πνευματικό νόημα. Από την επιχειρηματική του εμπειρία κρατά ιδιαίτερα τις ανθρώπινες σχέσεις που άντεξαν μετά το κλείσιμο αυτού του κύκλου.
Η μουσική έγινε ο τρόπος του να παρουσιάσει την Ελλάδα σε ένα διαφορετικό κοινό. Μιλά για εμφανίσεις, διαγωνισμούς και συνεργασίες που, όπως λέει, δεν είχε φανταστεί όταν ξεκινούσε. Περιγράφει τον ρόλο του ως μια μορφή λαϊκής διπλωματίας: «Εγώ πάω την Ελλάδα στη Ρωσία».
Σε αυτή την προσπάθεια εντάσσεται το τετραμελές σχήμα πνευματικής μουσικής που παρουσιάζει στην εκπομπή. Ο ίδιος εξηγεί ότι συνδυάζει βυζαντινά και ελληνικά παραδοσιακά θρησκευτικά ακούσματα με τη ρωσική θρησκευτική μουσική, χρησιμοποιώντας παλαιά όργανα και σύγχρονους ήχους. Αναφέρεται επίσης στη συμμετοχή του στον χορό του «Οιδίποδα Τυράννου» στη Μόσχα, όπου, σύμφωνα με την αφήγησή του, ο ελληνικός λόγος και το τραγούδι αποτελούν μέρος της παράστασης.
Η πίστη διατρέχει τη συζήτηση, χωρίς οι δύο συνομιλητές να συμφωνούν σε όλα. Με αφορμή μια ευαγγελική παραβολή, συζητούν αν η οικονομική επιτυχία μπορεί να συμβαδίζει με την πνευματική ζωή. Ο Terry υποστηρίζει ότι η δημιουργία και η υλική ευημερία μπορούν να συνυπάρχουν με τη χριστιανική πίστη. Ο καλεσμένος επιμένει στον κίνδυνο της εξάρτησης από το χρήμα και θέτει μια διαφορετική δοκιμασία: να διατηρεί κανείς το ίδιο σθένος και την ίδια πίστη όταν η υλική άνεση παύει να υπάρχει.
Η κουβέντα περνά από την εξομολόγηση και την αυτοκριτική στη δυσκολία να αλλάζουμε συνήθειες που μας κρατούν πίσω. Ο Κωφόπουλος μιλά για δικές του αδυναμίες και για λάθη που επαναλαμβάνει. Στον τρόπο που περιγράφει τη σχέση του με την πίστη, δίνει ιδιαίτερη θέση στην αγάπη, στο χιούμορ και στην απομάκρυνση από τον εγωισμό.
Οι διαφορετικές οπτικές γίνονται εμφανείς και στη συζήτηση για τη Ρωσία, τη σοβιετική κληρονομιά και την ελευθερία. Ο καλεσμένος μεταφέρει τις εμπειρίες και τις πολιτικές του εκτιμήσεις από τη ζωή στη Μόσχα, ενώ ο Terry προσθέτει τις δικές του εντυπώσεις και αντιρρήσεις. Ακόμη και για τις ψηφιακές πλατφόρμες, δεν έχουν την ίδια αξιολόγηση: ο Terry βλέπει θετικά τις δυνατότητες του ρωσικού ψηφιακού οικοσυστήματος, ενώ ο Κωφόπουλος εμφανίζεται πιο επικριτικός απέναντι στο VK.
Συναντιούνται, πάντως, στον προβληματισμό για τη συνεχή ενασχόληση με το κινητό. Ο Κωφόπουλος αναφέρεται στον Όργουελ και στον Χάξλεϊ για να περιγράψει τη δική του ανησυχία: ότι η απώλεια της ελευθερίας μπορεί να συνδέεται και με συνήθειες στις οποίες παραδινόμαστε οικειοθελώς. Η συζήτηση επιστρέφει έτσι στην προσοχή, στην προσωπική ευθύνη και στην παρουσία μας σε όσα κάνουμε.
Προς το τέλος, η μουσική επανέρχεται μέσα από το άλμπουμ «Ήρωες». Ο Κωφόπουλος περιγράφει ένα έργο δώδεκα τραγουδιών: έξι σοβιετικά τραγούδια αποδοσμένα στα ελληνικά και έξι ελληνικά στα ρωσικά, με ενορχηστρώσεις που φέρνουν σε επαφή τις δύο παραδόσεις. Στο επίκεντρο της δικής του περιγραφής βρίσκονται η θυσία, η αγάπη, ο αποχωρισμός και η μνήμη του πολέμου.
Παρουσιάζει επίσης το τραγούδι «Η πόλη», αφιερωμένο στη Θεσσαλονίκη. Η αναφορά αυτή επιστρέφει τη συζήτηση στον τόπο από τον οποίο ξεκίνησε, παρότι η καλλιτεχνική του πορεία τον οδήγησε μακριά.
Στο κλείσιμο, ο καλεσμένος εξηγεί ότι θέλει να διατηρεί τις σχέσεις μεταξύ των ανθρώπων μέσα από τον πολιτισμό, ακόμη και όταν οι πολιτικές τους απόψεις διαφέρουν. Το μήνυμά του είναι να μην κυριαρχεί ο φόβος και να υπάρχει χώρος για αγάπη και συγχώρεση — μια στάση που συνδέει τόσο με την πίστη του όσο και με τον τρόπο που επιλέγει να δημιουργεί.
Παρακολουθήστε ολόκληρη τη συζήτηση με τον Ιωάννη Κωφόπουλο στο Eleftheros #154.
