Υπάρχει άραγε δημοκρατία στην Ελλάδα με αυτά που βλέπουμε και ακούμε;

Σήμερα σχολιάζουμε και αναλύουμε τις δηλώσεις της κ. Λάουρα Κοβέσι, της επικεφαλής Εισαγγελέων Ευρώπης, κατά την πρόσφατη επίσκεψή της στην χώρα μας. Δεν είναι απλά τυπικές δηλώσεις, αλλά θέτουν σοβαρά ερωτήματα για το πού οδεύει η χώρα μας και πώς λειτουργεί η δικαιοσύνη στην Ελλάδα.

Σκοπός μας εδώ δεν είναι να κάνουμε “ρεπορτάζ”, αλλά να δούμε καθαρά τι σημαίνουν αυτά που είπε, να τα βάλουμε σε ένα πλαίσιο και να ανοίξουμε κουβέντα για το ποια θα μπορούσαν να είναι τα επόμενα βήματα αν θέλουμε πραγματικά να υπερασπιστούμε τη νομιμότητα και τη δημοκρατική λειτουργία της χώρας.

Λάουρα Κοβέσι: Η επίσκεψη που τάραξε τα νερά

Τις τελευταίες μέρες, η παρουσία μίας εισαγγελικής αρχής με ευρωπαϊκή αρμοδιότητα στην Αθήνα έχει προκαλέσει αναταράξεις στο πολιτικό και θεσμικό σκηνικό. Η κα Λάουρα Κοβέσι ήρθε όχι ως φιλοξενούμενη ή ως απλός επισκέπτης, αλλά με σαφή ρόλο: εκπροσωπεί μια ανεξάρτητη ευρωπαϊκή Αρχή, το Ευρωπαϊκό Γραφείο Εισαγγελέα, που έχει ως αποστολή την δίωξη εγκλημάτων που πλήττουν τα οικονομικά συμφέροντα της Ευρωπαϊκής Ένωσης, εγκλήματα διαφθοράς, απάτες σε ευρωπαϊκά κονδύλια, απάτες ΦΠΑ και συναφή οικονομικά εγκλήματα.

Η στάση της και οι δηλώσεις της δεν ήταν καθόλου ήπιες. Μίλησε για “corruption kills” – “η διαφθορά σκοτώνει” – και για την ανάγκη μεταρρύθμισης θεσμικών κενών στην Ελλάδα, όπως αυτό του περιβόητου αρ.86, τα οποία επιτρέπουν την ατιμωρησία υψηλόβαθμων πολιτικών προσώπων. Όταν ένα άτομο με διεθνή και ανεξάρτητη εντολή το λέει αυτό σε δημόσιο βήμα στην Αθήνα, δεν μπορούμε παρά να σταθούμε ως Έλληνες και να σκεφτούμε βαθύτερα το πώς έχουμε φτάσει ως εδώ.

Ηχηρή παρέμβαση Λάουρα Κοβέσι: Όσα δεν λένε τα ΜΜΕ

Από την ομιλία και την συνέντευξη Τύπου προκύπτουν ορισμένα μη διαπραγματεύσιμα σημεία, τα οποία επιβάλλεται να αναλυθούν:

• Η φράση «η διαφθορά σκοτώνει» ως άμεση αιτία θανάτου σε τραγωδίες, όπως η υπόθεση των Τεμπών, όπου κατά την Ευρωπαία Εισαγγελέα διαμορφώθηκαν συνθήκες που οδήγησαν σε απώλεια ανθρώπινων ζωών εξαιτίας καθυστερήσεων, κακών επιλογών και διαχειριστικής ανεπάρκειας που έχουν οικονομικές ρίζες.
• Η επισήμανση ότι η ελληνική συνταγματική διάταξη, το Άρθρο 86, το οποίο εμποδίζει ή περιορίζει την αποτελεσματική έρευνα των υποθέσεων σε βάθος, δημιουργώντας πρακτικά «ασφαλείς ζώνες» για υπουργούς και υψηλόβαθμους λειτουργούς.
• Η αναφορά στο ΟΠΕΚΕΠΕ, ως σύμβολο διαφθοράς, νεποτισμού και κομματισμού, ένα ακρωνύμιο που χρησιμοποιήθηκε για να περιγράψει ένα ευρύτερο φαινόμενο κακοδιαχείρισης και πελατειακών σχέσεων, στην Ελλάδα.
• Η προειδοποίηση του Ευρωπαϊκού Γραφείου Εισαγγελέα ότι θα παραμείνει και θα ενεργεί στην Ελλάδα παρά τις πιέσεις και τις απόπειρες εκφοβισμού.

Τι σημαίνει στην πράξη το «η διαφθορά σκοτώνει»;

Δεν πρόκειται για μεταφορά μόνο. Όταν εργαλεία σχεδιασμού, έγκαιρης χρηματοδότησης και υλοποίησης έργων μπλοκάρονται ή κατευθύνονται με κριτήρια πελατειακά, οι συνέπειες δεν είναι μόνο οικονομικές. Καθυστερήσεις σε υποδομές, μειωμένος έλεγχος ποιότητας, προτίμηση σε ανάδοχους, λόγω “πελατειακών σχέσεων” αντί προσόντων, όλα αυτά δημιουργούν κίνδυνο για την ασφάλεια των πολιτών. Σύμφωνα με την κα Κοβέσι, εάν είχαν τηρηθεί σωστά τα συμβόλαια και οι διαδικασίες (σύμβαση τύπου “717”), δεν θα είχαμε την τεράστια τραγωδία των Τεμπών. 

Άρα ναι, η διαφθορά σκοτώνει. Κυριολεκτικά. Και μέχρι να το πάρουμε σοβαρά, θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε με ανθρώπινες ζωές την αδιαφάνεια και το βόλεμα.

Και όταν οι ελεγκτικοί μηχανισμοί υπολειτουργούν ή μπαίνουν σε δεύτερο ρόλο, τα προβλήματα, σίγουρα διογκώνονται.

Γραφτείτε και στο email newsletter μας δωρεάν εδώ

Άρθρο 86: Η ντροπή του Συντάγματος που νομιμοποιεί τη διαφθορά

Το Άρθρο 86 δεν είναι απλώς ένα «νομικό κείμενο». Είναι η σφραγίδα της διαπλοκής μέσα στο ίδιο το Ελληνικό Σύνταγμα.

Το πρόβλημα με το Άρθρο 86 δεν είναι ενός κόμματος, είναι όλου του πολιτικού συστήματος. Δεν το έφερε προς ψήφιση μόνο ο Ευάγγελος Βενιζέλος το 2001, το ΠΑΣΟΚ το πέρασε, η Νέα Δημοκρατία το στήριξε και το κράτησε, κι όταν ήρθε η Αριστερά στην εξουσία, ούτε που το άγγιξε. Το πρόβλημα, λοιπόν είναι διακομματικό και διαχρονικό. 

Τι λέει το συγκεκριμένο περιβόητο αρ. 86;  Ότι οι υπουργοί και οι πρωθυπουργοί πρακτικά δεν δικάζονται ποτέ. Ότι τα σκάνδαλα θάβονται και ότι τα εγκλήματα παραγράφονται σε χρόνο ρεκόρ. Έτσι, οι πολιτικοί παίζουν με τις ζωές μας χωρίς συνέπειες, γνωρίζοντας πως το Σύνταγμα τους καλύπτει.

Αυτό δεν είναι δικαιοσύνη, όμως. Αυτό είναι θεσμοθετημένη ατιμωρησία. Είναι το εργαλείο που κάνει τον Έλληνα να νιώθει κορόιδο, να χάνει την πίστη του στους θεσμούς και τελικά να παραδίδεται στην απάθεια.

Αν δεν καταργηθεί αυτό το άρθρο, δεν θα υπάρξει ποτέ πραγματική κάθαρση.  

Αν δεν απαιτήσουμε, ως Έλληνες να φύγει αυτή η ντροπή από το Σύνταγμα, τίποτα δεν θα αλλάξει. Η διαφθορά θα συνεχίσει να ζει με ασυλία, και οι Έλληνες θα συνεχίσουμε να πληρώνουμε το τίμημα.

Ή θα το κόψουμε τώρα, ή θα μείνουμε για πάντα στο ίδιο βούρκο.

Αντιμεταρρυθμιστικές δικαιολογίες και παρερμηνείες

Ακούμε επίσης, από κάποιους το ίδιο παραμύθι ξανά και ξανά: «οι υπουργοί χρειάζονται προστασία από συκοφαντικές αγωγές» ή «χωρίς το Άρθρο 86 δεν θα λειτουργεί η κυβέρνηση». Αυτά, φυσικά είναι  είτε “πληρωμένες τοποθέτησεις” ή φτηνές δικαιολογίες.

Προστασία, κύριοι, δεν σημαίνει ασυλία.  Άλλο είναι η πολιτική αντιπαράθεση, άλλο η ποινική ευθύνη. Κανένας δεν δικαιούται να στέκεται πάνω από τον Νόμο. Όταν το Σύνταγμα φτιάχνει «άβατα» ατιμωρησίας για πολιτικά υψηλά ιστάμενα πρόσωπα, δεν προστατεύει τη Δημοκρατία, την ακυρώνει.

Και το χειρότερο; Αυτή την ασυλία τη θέσπισαν οι ίδιοι που ωφελούνται από αυτήν. Έφτιαξαν νόμους για να φυλάγονται μεταξύ τους. Αυτό δεν είναι Δημοκρατία. Είναι καθεστώς αυτοπροστασίας και σήψης.

Ας μιλάμε μόνο για Λογοδοσία. Όσο δεν υπάρχει, όλο το σύστημα σαπίζει. Και αν δεν απαιτήσουμε εμείς οι πολίτες λογοδοσία, δεν θα τη φέρει κανένας άλλος.

ΟΠΕΚΕΠΕ – Πως έγινε από ακρωνύμιο, σύμβολο σήψης και καθρέφτης της “πελατειακής Ελλάδας”  

Στην συνέντευξη Τύπου, η κα Λάουρα Κοβέσι τοποθετήθηκε αιχμηρά και δεν μάσησε τα λόγια της για την κλοπή Ευρωπαϊκών κονδυλίων από τη χώρα μας. Το σκάνδαλο του ΟΠΕΚΕΠΕ δεν είναι μια τεχνική λεπτομέρεια, αλλά ένας καθρέφτης της δύστυχης ελληνικής πραγματικότητας: Corruption (Διαφθορά), Nepotism (Νεποτισμός), Partisanship (Κομματισμός/Παραγοντισμός). Ένα ακρωνύμιο που αντί να παραπέμπει σε σοβαρό θεσμό, αποτυπώνει το πώς “υπολειτουργεί” ένα ολόκληρο σύστημα εξουσίας.

Δεν μιλάμε για μεμονωμένα περιστατικά. Μιλάμε για έναν μηχανισμό αναπαραγωγής της εξουσίας: θέσεις που δίνονται ως ρουσφέτια, συμβόλαια που μοιράζονται σε «ημέτερους», χρήμα που ρέει για να εξασφαλίζει ψήφους και εξαρτήσεις. Ένα κύκλωμα που τρέφεται από το δημόσιο χρήμα και το γυρνάει πίσω σε πολιτική ισχύ.

Τέμπη – Όταν η διαφθορά σκοτώνει

Η Λάουρα Κοβέσι τόλμησε να πει το αυτονόητο που οι Έλληνες το γνωρίζουν πολύ καλά, αλλά κανείς δεν τολμά να παραδεχτεί: η διαφθορά δεν είναι απλώς ανήθικη, είναι θανατηφόρα.

Η τραγωδία στα Τέμπη δεν ήταν «ατύχημα». Ήταν το αποτέλεσμα της αδιαφάνειας, της καθυστέρησης έργων, της επιλογής αναδόχων με κριτήριο τις γνωριμίες αντί της επάρκειας. Αν οι διαδικασίες ήταν καθαρές, αν τα κονδύλια έπεφταν εκεί που έπρεπε, ίσως δε θα θρηνούσαμε τόσους νέους ανθρώπους.

Η κα Κοβέσι δεν περιοριορίστηκε μόνο στα Τέμπη. Η αναφορά της σε απάτες ΦΠΑ, σε κακοδιαχείριση κονδυλίων ευρωπαϊκών επιδοτήσεων και άλλα σκάνδαλα καταδεικνύει ότι το φάσμα των υποθέσεων που πλήττουν το δημόσιο χρήμα και την ασφάλεια των πολιτών στην Ελλάδα, είναι ευρύ.

Αντιδράσεις:  Κυβέρνηση, τρολ και η “σιωπή των θεσμών”

Οι αντιδράσεις στο δημόσιο λόγο ήταν όσο προβλέψιμες, τόσο και αποκαλυπτικές. Από τη μία είχαμε προσπάθειες απαξίωσης της Ευρωπαίας Εισαγγελέα, από την άλλη την κλασική τακτική: «δεν είπε ακριβώς αυτά» και μια στρατηγική σιωπής που ξεγυμνώνει τη γύμνια του πολιτικού συστήματος. 

Ο Υπουργός Δικαιοσύνης έσπευσε να μιλήσει για «καλή συνεργασία» με τη Λάουρα Κοβέσι, σαν να ήθελε να κλείσει το θέμα εσπευσμένα και τυπικά. Στο μεταξύ, “τρολ” και πρόσωπα του δημόσιου λόγου εμφανίστηκαν στα κοινωνικά δίκτυα για να θολώσουν τα νερά, να σπείρουν αμφιβολία και να γυρίσουν τη συζήτηση αλλού. Μιλάμε σαφώς για οργανωμένες, πολλές φορές και πληρωμένες επιθέσεις.

Και μέσα σε όλα, ο Μάκης ο Βορίδης. Με τον γνωστό κυνισμό του, επέλεξε να υποβαθμίσει τις καταγγελίες με το γελοίο «πείτε μου για ΠΑΟ, Ολυμπιακό». Πρόκειται για φτηνό αποπροσανατολισμό: αντί να απαντήσει στην ουσία, πέταξε τη μπάλα στην εξέδρα. Αυτό δεν είναι μόνο θράσος… είναι η επιτομή της πολιτικής “υποκουλτούρας” που μας έφερε ως εδώ: καμία ανάληψη ευθύνης, καμία παραδοχή λαθών, καμία πρόθεση κάθαρσης.

Η σιωπή των θεσμών και αυτή η ελαφρότητα των υπουργών δεν είναι απλά ενοχλητική. Είναι επικίνδυνη. Γιατί δείχνει ότι το σύστημα έχει μάθει να ζει με την ατιμωρησία, και περιμένει ότι κι εμείς θα συνεχίσουμε να την ανεχόμαστε. Ως πότε;;

Τι απαιτούμε και τι προτείνουμε ως Συντηρητικοί

Εμείς δεν μένουμε μόνο στην καταγραφή της καταγγελίας. Προτείνουμε συγκεκριμένα μέτρα και καλούμε τους Έλληνες σε εγρήγορση:

1. Άμεση κατάργηση του Άρθρου 86

Το άρθρο-ασπίδα που δημιούργησε η πολιτική ελίτ πρέπει να φύγει. Θέλουμε ένα Σύνταγμα που προστατεύει τον πολίτη, όχι τους κλέφτες και τους απατεώνες της πολιτικής. Κανένας υπουργός και κανένας πρωθυπουργός δεν μπορεί να στέκεται υπεράνω του Νόμου.

2. Δικαιοσύνη πραγματικά ανεξάρτητη

Τέρμα στις παρεμβάσεις, τέρμα στα τηλέφωνα από υπουργικά γραφεία. Οι εισαγγελείς και οι δικαστές πρέπει να έχουν όλα τα μέσα και την ελευθερία να κάνουν τη δουλειά τους, χωρίς φόβο και χωρίς εξαρτήσεις.

3. Διαφάνεια παντού

Κάθε έργο, κάθε δημόσια σύμβαση, κάθε ευρώ που βγαίνει από την τσέπη του Έλληνα φορολογούμενου πρέπει να είναι καθαρό και ελεγχόμενο. Δεν θα ανεχτούμε ξανά «δουλειές με γνωριμίες» ή έργα που γίνονται για να τα τσεπώνουν οι λίγοι.

4. Οι πολίτες στο επίκεντρο

Δεν αλλάζει τίποτα αν μείνουμε θεατές. Καλούμε τους Έλληνες να συμμετέχουν, να πιέζουν, να οργανώνονται και να ψηφίζουν με συνείδηση. Μόνο έτσι θα αλλάξουμε το σάπιο καθεστώς από μέσα.

5. Συνεργασία με την Ευρώπη όταν χρειάζεται

Η Ελλάδα δεν μπορεί να είναι η μαύρη τρύπα της Ευρώπης. Όπου η διαφθορά ακουμπά ευρωπαϊκά κονδύλια, θα συνεργαστούμε με την Κοβέσι και το Ευρωπαϊκό Γραφείο Εισαγγελέα για να φτάνει η δικαιοσύνη μέχρι τέλους και να επέλθει επιτέλους κάθαρση στη Χώρα, τόσο σε Δικαιοσύνη και σε Θεσμούς, όσο και στο πολιτικό κατεστημένο.

Γραφτείτε και στο email newsletter μας δωρεάν εδώ

Πρακτικά βήματα για τον Έλληνα πολίτη

• Ενημερώσου. Μην αφήνεις την προπαγάνδα και τα τρολ να σου θολώνουν την αλήθεια.
• Πάρε θέση. Μην επιτρέπεις στους ίδιους που μας έφεραν εδώ να συνεχίζουν ανενόχλητοι.
• Στήριξε πρωτοβουλίες που ζητούν κάθαρση και αλλαγή.
• Χρησιμοποίησε την ψήφο σου ως όπλο. Είναι το μόνο που φοβούνται πραγματικά.

Το μήνυμα της κας Λάουρα Κοβέσι ήταν απλό και ξεκάθαρο

«Η διαφθορά σκοτώνει» — «We are here to stay» — «Anyone who is tempted to interfere in our work should think again.»

Αυτά τα λόγια δεν είναι υπερβολές. Είναι προειδοποιήσεις και υπόσχεση δράσης. Εμείς, ως ενεργοί πολίτες, πρέπει να μετατρέψουμε την ανησυχία σε δράση. Οφείλουμε να απαιτήσουμε μεταρρυθμίσεις και να στηρίξουμε θεσμούς που λειτουργούν ανεξάρτητα και αμερόληπτα.

Η επίσκεψη της Ευρωπαίας Εισαγγελέα στην Χώρα μας, μόνο τυχαία δεν ήταν και οι δημόσιες δηλώσεις της αποτελούν πρόκληση για όλους μας. Ήρθε μια ανεξάρτητη εισαγγελική αρχή για να κάνει τη δουλειά της, και ταυτόχρονα έθεσε καθρέφτη μπροστά στα θεσμικά μας ελλείμματα. Η αποδοχή της πραγματικότητας ότι «η διαφθορά σκοτώνει» είναι το πρώτο βήμα. Το δεύτερο βήμα είναι να μην επιτρέψουμε στους μηχανισμούς προστασίας της ατιμωρησίας να συνεχίσουν να λειτουργούν ανενόχλητοι.

Καλούμε τους Έλληνες πολίτες να μη μένουν παθητικοί. Να ενημερωθούν, να απαιτήσουν, να ψηφίσουν με βάση τη λογοδοσία, και να στηρίξουν πρωτοβουλίες που στοχεύουν στην εξάλειψη των πελατειακών δομών.

Ήρθε η ώρα να ξυπνήσουμε, να μιλήσουμε και να αλλάξουμε το παιχνίδι. Δείτε ολόκληρη τη συνέντευξη της εδώ.

Πρόσκληση συμμετοχής

Για όσους επιθυμούν να κινητοποιηθούν οργανωμένα, προτρέπουμε να επισκεφθείτε τη σελίδα https://terry.gr/cpgr2025 για ενεργή συμμετοχή σε πρωτοβουλίες. Η συλλογική δράση μέσω του κόμματος μας, το ΣΥΝΤΗΡΗΤΙΚΟΙ και η συστηματική πίεση είναι το κλειδί ώστε θεσμικές αλλαγές όπως η αναθεώρηση του Άρθρου 86 και η ενίσχυση της διαφάνειας να γίνουν πραγματικότητα.